Als je kind écht moeilijk te verstaan is: zo helpt logopedie verder
Herken je dit?
Je kind heeft je van alles te vertellen. Thuis begrijp je elkaar prima, maar buiten het gezin wordt het vaak niet verstaan. Je merkt dat je regelmatig moet ‘vertalen’, en je ziet je kind soms afhaken in een gesprek. Voor kinderen die moeilijk verstaanbaar spreken, is dat dagelijkse werkelijkheid.
Ik ben logopedist en werk met PROMPT. Voor mijn PROMPT-certificeringsproject begeleidde ik een half jaar lang een meisje van 3,5 jaar. In deze blog neem ik je mee in haar verhaal, zodat je een beeld krijgt van wat PROMPT is en wat je van een PROMPT-therapeut mag verwachten.
Niet alleen luisteren naar wát je kind zegt, maar kijken naar hóe
Bij de meeste spraakproblemen luisteren we vooral naar de klanken die niet goed lukken. Bij PROMPT doe ik meer: ik luister, kijk én let goed op welke spieren je kind gebruikt en hoe de kaak, lippen en tong bewegen tijdens het spreken. Want verstaanbaar praten is beweging. De kaak, lippen en tong moeten heel precies samenwerken en juist daar loopt het bij veel kinderen vast.
Drie jaar, vol verhalen, en toch niet te verstaan
Milou, mijn cliëntje, groeide op in een warm gezin en praatte honderduit. Toch was ze moeilijk te verstaan. Klanken die vooraan in de mond worden gemaakt, zoals de “t” of “d”, werden door haar uitgesproken als een “k”. En de beweging van haar kaak was vaak te groot. Zodra haar lippen of tong ook iets moesten doen, werd de beweging van de kaak onrustig.
Mijn vraag was niet: “Welke klanken gaan er fout?” Maar: “Waar in de beweging loopt het vast, en wat heeft Milou nodig om verstaanbaar te worden?”
Van “ik help” naar “ze kan het zelf”
In het begin ondersteunde ik veel. Met mijn handen op haar gezicht begeleidde ik haar kaak: hoe ver de mond open mocht, wanneer de mond dicht moest, hoe de ene beweging in de andere overgaat. Zo maakte ik voelbaar wat haar mond moest doen.
Langzaam werd die hulp minder. Er kwamen steeds meer klanken en dus verstaanbare woorden bij, omdat ze er klaar voor was. Haar spraaksysteem was er klaar voor.
Vergelijk het met leren fietsen. Eerst houd je stevig vast. Dan steeds losser. Tot je kind er klaar voor is zelf te fietsen, zonder na te denken over elke beweging.
Er veranderde meer dan alleen haar spraak
Tijdens het traject werd haar taal rijker. Maar het mooiste zat ergens anders. Waar ze eerst steeds haar moeder of broertje dichtbij nodig had, ging ze steeds zelfstandiger praten en zocht ze hun veiligheid minder op. Aan het eind werd ze vaak in één keer begrepen. Ze durfde meer, mengde zich in gesprekken en voerde soms zelfs zelf een praatje met iemand die ze niet kende.
Milou werd niet alleen beter verstaanbaar, ze kreeg vertrouwen.
Hoe ziet een behandeling er in de praktijk uit?
PROMPT klinkt technisch, maar voor je kind is het vooral spelen. We spelen bij Milou bijvoorbeeld dat dieren in bad gaan. De dieren worden nat en gaan daarna naar bed.
Tijdens dat spel let ik op de spraakbeweging bij de woorden. Bij nat begeleid ik met mijn handen de kaak, zodat de tong de “t” goed kan maken. Lukt het beter? Dan laat ik steeds meer los.
En jij als ouder? Je hoeft er thuis geen apart oefenmoment voor in te richten. Je kind wordt elke dag nat in bad of onder de douche en gaat elke dag naar bed. Op die vaste momenten kun je de woorden gewoon herhalen en je kind uitnodigen om mee te doen. Zo oefent je kind elke dag, midden in het gewone leven.
Wat je van mij als PROMPT-therapeut mag verwachten
- Ik kijk verder dan de klanken en zoek naar de oorzaak in de spraakbeweging.
- Ik pas mijn hulp aan wat jouw kind op dat moment nodig heeft.
- Ik bouw die hulp bewust af, zodat je kind het steeds meer zelf kan.
- Ik denk met je mee hoe je thuis kunt aansluiten, zonder dat het ‘huiswerk’ wordt.
Het mooiste doel van therapie is niet dat een kind mijn hulp steeds beter leert gebruiken, maar dat het die hulp steeds minder nodig heeft. Dat het zelf ontdekt wat het kan. Dat het durft te praten, wordt begrepen en dat communiceren leuk wordt. Daar gaan we voor!
Nieuwsgierig geworden naar onze aanpak met PROMPT? Kijk ook op onze website: PROMPT logopedie voor kinderen | Kinderlogopedie Maas en Waal
